Tagarchief: goedkoop kantoor huren arnhem

Huurwoningen hebben een Jaag BAR

Huurwoningen hebben een Jaag BAR en de rendementseisen zijn relatief stabiel. De rendementen van de duurdere huurwoningen kunnen onder druk komen door de concurrentie op de markt van koopwoningen. Bij lage hypotheekrentes is een duurdere huurwoning minder aantrekkelijk. Globaal kunnen we zeggen dat bij een gemiddelde hypotheekrente van 5,5% een goedkoop kantoor huren almere dure huurwoning voor de gebruikers voordeliger is als hij 5 jaar of minder denkt te blijven. Boven die periode wordt een koopwoning, financieel gezien, aantrekkelijker. Koopwoningen Een bijzondere categorie vastgoed wordt gevormd door koopwoningen: woningen in eigendom van particulieren voor eigen gebruik. Volgens het CBS waren er eind 2007 in Nederland 3, 7 miljoen eigen woningen op een totaal van bijna 7 miljoen woningen. Koopwoningen zijn gefinancierd door een combinatie van eigen vermogen en hypothecaire financiering. Eind 2008 bedroeg de totale schuld goedkoop kantoor huren nijmegen van woninghypotheken een kleine 590 miljard euro (bron: DNB). In dat jaar was het totale Bruto Binnenlands Product (BBP) gelijk aan een kleine 594 miljard euro (bron:CPB). Volgens gegevens van het kadaster bedroeg de gemiddelde koopsom per woning in 2008 bijna 255 .000 euro. De prijs van woningen drukken we uit per vierkante meter GBO (gebruiksoppervlak). Voor nieuwbouw woningen is deze prijs de Vrij Op Naam (VON) prijs inclusief BTW. Voor bestaande woningen betreft de prijs de koopsom kosten koper in lege staat. Bij de aankoop van nieuwbouw goedkoop kantoor huren amsterdam woningen is geen overdrachtsbelasting verschuldigd maar wordt wel BTW berekend over de aankoopsom, bij bestaande woningen is geen BTW maar wel overdrachtbelasting verschuldigd. De prijzen van gelijksoortige woningen kunnen aanmerkelijk verschillen. Over de factoren die de prijs en prijsontwikkeling van woningen bepalen zijn talloze studies verschenen. Belangrijke factoren goedkoop kantoor huren arnhem zijn locatie- en omgevingsfactoren, demografische ontwikkeling en betaalbaarheid. Betaalbaarheid wordt bepaald door de reële loonontwikkeling, de hoogte van de reële hypotheekrente en de waardeontwikkeling van andere vermogenscomponenten zoals aandelen en spaartegoeden. Op de Nederlandse markt spelen overheidsregulering en schaarse ruimte een rol. Het aanbod op deze markt is niet elastisch: het aanbod van woningen reageert nauwelijks of vertraagd op prijsvorming: hogere prijzen leiden niet tot een groter aanbod. De DCF-waarde van een koopwoning is hoger dan de DCF-waarde van een gelijke huurwoning. Dit verschil is te verklaren uit het feit dat een eigenaar van een koopwoning een lagere rendementseis hanteert dan een belegger voor de huurwoning. Die lagere rendementseis komt voort uit twee componenten: de aftrekbaarheid van kosten en rente van financiering en het woongenot van de eigenaar-bewoner. Dit woongenot kan in de ‘exploitatie door gebruiker’ gekarakteriseerd worden als een impliciet dividend op de investering. Kantoren De rendementen op kantoren zijn van alle rendementen het meest volatiel. Vraag en aanbod op de kantorenmarkt zijn sterk verbonden met vraag en aanbod op de ruimtemarkt. Vraag en aanbod op deze markt zijn gerelateerd aan de economische groei.

De afzonderlijke elementen

De afzonderlijke elementen uit deze vergelijking verdienen aandacht: – We rekenen met de markthuur. De daadwerkelijk huur, de contracthuur, kan afwijken van de markthuur; We rekenen de markthuur bij volledige verhuur: al het beschikbare VVO is verhuurd. Ook hier geldt dat de werkelijkheid als gevolg van leegstand kan afwijken; Alleen als er sprake is van langdurige structurele goedkoop kantoor huren almere leegstand, dan corrigeren we de markthuur. We zien in dat geval structurele leegstand als marktconform: op de markt kan het pand nooit volledig verhuurd worden; We rekenen met de totale investering. De totale investering is niet gelijk aan de waarde (koopsom kosten koper) van een object. De totale investering bestaat uit goedkoop kantoor huren nijmegen componenten als de koopsom k.k., de transactiekosten, de contante waarde van het verschil tussen de markthuur en de contracthuur, investeringen als gevolg van achterstallig onderhoud en de contante waarde van tijdelijke leegstand. vVe hanteren deze definitie omdat we de marktwaarde van een object willen bepalen. In de praktijk wordt op allerlei manieren van deze definitie afgeweken: men neemt de contracthuur i.p.v. de markthuur, men neemt de bruto huuropbrengst (contracthuur minus financiële leegstand), men neemt niet de totale investering maar slechts de koopsom k.k. Op die manier worden objectspecifieke elementen geïntroduceerd die de vergelijking van de marktwaarde frustreren. De elementen van de totale goedkoop kantoor huren amsterdam investering zijn: – De waarde van het object, de koopsom k.k. (waardeobj ect); – De transactiekosten (kk); – De contante waarde van achterstallig onderhoud (CWachterstallig onderhoud); – De contante waarde van het verschil tussen de markthuur en de contracthuur (CW markthuur-contracthuur)· Het kan zijn dat de contracthuur lager is dan de markthuur. Ook komt het voor dat de contracthuur hoger is dan de markthuur: een gouden huurcontract. De contante waarde van het verschil wordt meestal goedkoop kantoor huren arnhem berekend over een periode van 5 jaar tegen de rendementseis. De periode van 5 jaar wordt genomen omdat dit een gemiddelde voor de expiratietijd van huurcontracten is. Na die periode zullen de contracthuren gemiddeld op het niveau van de markthuren zijn. Zijn de expiratiedatums van huurcontracten bekend dan kan deze berekening preciezer worden uitgevoerd omdat de tijdstippen van huurherziening bekend zijn. We rekenen dan niet met een gemiddelde periode maar een nauwkeurige berekening gebaseerd op feitelijke informatie; – De contante waarde van aanvangsleegstand: de contante waarde van de markthuurderving als gevolg van aanloopleegstand: CW1eeg stand; – Een component die we hier niet behandelen is de contante waarde van toekomstige erfpachtverplichtingen als gevolg van herziening, hernieuwde afkoop of canons. Dat gebeurt later in hoofdstuk 6. Voegen we deze elementen toe aan de vergelijking van het BAR dan krijgen we: arkthuur aar! ,bijvo/ledige verhuur BAR = – —- ——‘– —‘—–‘– —— – waardeobJect + kk + C W,,chterstalligouderhoud + CW,,,arkthuur-contracthuur + CV\.:fe.;gstand

INVESTEREN IN VASTGOED, GROND EN GEBIEDEN

Hierbij staat het vermogensaspect voorop: in ruil voor een investering is een belegger 48 INVESTEREN IN VASTGOED, GROND EN GEBIEDEN primair geïnteresseerd in het rendement dat deze investering kan genereren. Binnen deze categorie vastgoed is op basis van het gebruik nog een verder onderscheid te maken: is de partij die de belegger een vergoeding voor het gebruik van het vastgoed betaalt niet de eindgebruiker, dan spreken we van exploitatiegericht vastgoed. Denk hierbij aan hotels, parkeervoorzieningen. 2. Gebruik en eigendom vallen samen: hieronder goedkoop kantoor huren almere rekenen we koopwoningen, waarbij een particulier de woning zowel bezit als bewoont, en bedrijfsmatig vastgoed (corporate real estate) waarbij een bedrijf het vastgoed bezit en gebruikt. De term eigenaar-gebruiker wordt ook gebruikt voor dit type eigenaren. Bij deze categorie vastgoed gaat het in eerste instantie om het gebruik van het vastgoed als woning of productiemiddel en in tweede instantie om het vermogensaspect: het beleggen. 3.1 Vastgoed als belegging Hoewel er vele typen beleggers en vele typen vastgoed zijn geldt voor alle beleggers hetzelfde goedkoop kantoor huren nijmegen principe: een belegger investeert vermogen in vastgoed om uit de kasstromen van het vastgoed gedurende een bepaalde periode, de exploitatieperiode, een rendement te realiseren. Welk rendement een belegger wil realiseren is afhankelijk van onder meer de bestemming van het vastgoed, de vermogensstructuur (de combinatie en kosten van eigen en vreemd vermogen), de doelstellingen van de belegger, het risico dat met de investering gepaard gaat, risicospreiding, en het rendement op mogelijke andere aanwendingen van vermogen. Naast vastgoed goedkoop kantoor huren amsterdam bestaan er immers vele andere beleggingsvehikels zoals aandelen, participaties, obligaties, liquiditeiten, valuta en derivaten. Om de consequenties van investeringsbeslissingen in kaart te brengen en de performance van lopende beleggingen te meten en te optimaliseren zal een rationele belegger een aantal berekeningen maken en de resultaten gebruiken bij het afwegen van beslissingen. Daarbij kijkt een rationele goedkoop kantoor huren arnhem belegger altijd vooruit. Hier geldt het spreekwoord ‘Gedane zaken nemen geen keer': in het verleden genomen beslissingen en gerealiseerde kasstromen kunnen niet meer omgedraaid worden: beslissingen over vastgoed hebben betrekking op de toekomst. Deze benadering is niet vanzelfsprekend. De Engelse term sunk cost fallacy is verbonden aan de neiging om beslissingen niet uitsluitend te baseren op toekomstige kosten en baten maar ook op gedane investeringen. Letterlijk vertalen we sunk cost als gezonken kosten. Het is de omkering van het spreekwoord: ‘Gedane zaken nemen geen keer’ . 3.2 De waarde van een belegging Het eerste type berekeningen dat een belegger zal uitvoeren is het waarderen van de toekomstige kasstromen gegeven een rendementseis. De methode die de belegger daarbij hanteert is de contante waarde berekening. Waardeert een belegger de kasstromen van een mogelijke investering, dan noemen we de resulterende waarde de beleggingswaarde. Waardeert de belegger een bestaande investering dan spreken we van de bedrijfswaarde. Voor beide waarden gebruiken wij in dit boek de term DCF-waarde. De DCF-waarde is de contante waarde van de toekomstige netto kasstromen gegeven een bepaalde rendementseis. Belangrijk is het te beseffen dat de waarde bepaald wordt vanuit het perspectief, de inzichten en verwachtingen van een belegger.

De netto kasstroom

Als we in de netto kasstroom geen investeringen opnemen, dan vertegenwoordigt de contante waarde, de waarde van toekomstige netto kasstromen voor een investeerder gegeven een discontovoet van r en gegeven zijn verwachtingen over de kasstromen. Nemen we in de jaarlijkse netto goedkoop kantoor huren almere kasstroom ook de investeringen mee als uitgaven, dan gebruiken we de term Netto Contante Waarde, afgekort tot NCW (in het Engels Net Present Value, afgekort tot NPV). Als de investering (Io) alleen aan het begin, op tijdstip t = 0, van een project plaatsvindt dan is de NCW gelijk aan: N NCF NCW=L 1 10 i=i (l + r)1 Worden investeringen over meerdere perioden uitgespreid dan is de vergelijking: N NCF -J NCW= L t t t=O (1 + r) 1 We gaan er in bovenstaande vergelijking van uit dat de goedkoop kantoor huren nijmegen investeringen zelf niet verwerkt zijn in de netto kasstroom NCFn. Is dat wel het geval, dan kan de term I uit de vergelijking worden gehaald. Ook gelden voor bovenstaande vergelijkingen dezelfde verfijningen als eerder genoemd: als de discontovoet variabel is of als we rekenen met begin, eind of midden periode. Aan deze aspecten moet in een berekening altijd zorgvuldig aandacht worden besteed. 30 De netto contante waarde is een belangrijk gegeven in investeringsbeslissingen. De ‘NPV Rule’ zegt dat alleen investeringen met een NCW >= 0 geaccepteerd worden. Heeft goedkoop kantoor huren amsterdam een project een NCW gelijk aan 0, dan haalt dat project precies het beoogde rendement (de discontovoet). Heeft een project een NCW > 0, dan wordt naast het behalen van het rendement waarde toegevoegd: er wordt een hoger rendement dan de gekozen discontovoet gerealiseerd. INVESTEREN IN VASTGOED, GROND EN GEBIEDEN Bij (netto) contante waarde berekeningen is de discontovoet een van de belangrijkste parameters, zo niet de belangrijkste. De keuze van de goedkoop kantoor huren arnhem discontovoet is daarom essentieel. Hierop komen we later terug. 2.6 Vermogens-, saldo- en waardeontwikkeling Met de Contante Waarde Methode (DCF) berekenen we de waarde van toekomstige kasstromen op een bepaald tijdstip gegeven een bepaalde rendementseis of discontovoet. Het is ook van belang om inzicht te krijgen in tussentijdse waarden, of de ontwikkeling van waarden in de tijd. In deze paragraaf behandelen we dit aspect.

Een gelukkige omstandigheid

Wat een gelukkige omstandigheid dat ik met het vastgoedrekenen begon toen het computertijdperk aanving. Plots werden berekeningen die tot dan toe monnikenwerk waren mogelijk. Ik herinner mij nog de spaarhypotheek (1981) die ik met een paar geavanceerde varianten ontwikkelde. De bank vroeg mij of ik tabellen kon maken. Een hypotheek met circa 45 invoergegevens betekende echter dat er bij iedere rentewijziging 75 tabellen gemaakt goedkoop kantoor huren almere moesten worden en het resultaat bleef toch onzuiver. Kortom het moest per computer. Ook voor maatschappelijke problemen konden eenvoudige en elegante oplossingen gevonden worden zoals de door ons (Fakton) ontwikkelde starterslening. Dat dergelijke inzichten een lange incubatietijd hadden alvorens zij goedkoop kantoor huren nijmegen maatschappelijk gemeengoed waren is een andere zaak die in dit boek niet aan de orde komt. Maar een nieuwe wereld ging open. De verrassing dat je de waardeontwikkeling van vastgoed kon berekenen (de DCF-curve), wat een ontdekking. Het inzicht in de relevante variabelen, gevoeligheden, indexmatig rekenen enzovoorts ontwikkelde zich exponentieel. Het startte met de oude HP rekenmachine, maar algauw leerde je Basic (met een computer met 64K), waarmee je zelfs kon itereren (de voorloper van doelzoeken). Oude, omwille van de eenvoud ontwikkelde, begrippen als WACC, MIRR, ORR konden op hun merites worden beoordeeld. Onverwachte conclusies leidden tot betere inzichten zoals: de onrendabele top neemt af als de projectrente stijgt, of: de goedkoop kantoor huren amsterdam in rapporten vermelde onrendabele top van binnenstedelijke herstructureringsprojecten (netto contante waarde van het tekort) is een zinloos getal. Nieuwe restwaarde theorieën konden worden ontwikkeld waardoor de in zwang zijnde Angelsaksische methodieken terstond verouderd waren. Het verbaast mij overigens nog steeds dat de Angelsaksische rekendefinities zoals de Gross en Net Yield nog steeds klakkeloos en kritiekloos worden overgenomen. Wat was het leuk goedkoop kantoor huren arnhem te ontdekken dat stellingen als: “hoe hoger het risico hoe hoger de rendementseis” plotseling konden worden gekwantificeerd en zelfs tot een geheel andere benadering leiden (stop de risico’s in de kasstromen en niet in de IRR-opslag). Ook konden nieuwe berekeningsmethoden worden ontwikkeld voor specifiek vastgoed (wat is een bestaand specifiek vastgoed object waard?), of ter beantwoording van de vraag wat de waarde is van grond onder een bestaand object (o.a. nodig voor herziening van erfpacht). Nieuwe financieringstechnieken en risicoanalyses maakten de financiële vastgoedwereld tot een professionele wetenschap.

Kennismanagement (definities, procesbeschrijvingen en kengetallen)

Kennismanagement (definities, procesbeschrijvingen en kengetallen): Omschrijving: In de publicatie Kennismanagement bevinden zich allerlei standaardformulieren en -procedures die de juridische verhoudingen goedkoop kantoor huren almere tussen een professionele opdrachtgever en opdrachtnemer op een eenduidige manier kunnen regelen. Daarnaast bevat het een verzameling van ervaringscijfers die als kengetallen kunnen worden ingezet in de praktijk van het vastgoedbedrijf. Functie: Het ondersteunen van vastgoedmedewerkers bij het opzetten van een administratieve organisatie en het definiëren van een norm goedkoop kantoor huren nijmegen voor professioneel vastgoedmanagement. 2. 1. Vastgoedportefeuille geografische en type-indeling (vastgoed op de kaart); – streek, stad, wijk, CBS-buurt, straat en adres (GIS), ruimten, type en bouwjaarklasse. 2.2. Portfolio matrix – product-marktcombinaties, labels op basis van strategische visie. 2.3. Portfoliobouwstenen klanttevredenheid (zie huisvestingssatisfactie); kwaliteitsbeleid ( TREF: Technisch, Ruimtelijk, Esthetisch en Functioneel): zie Programma van goedkoop kantoor huren amsterdam Eisen voor (her)ontwikkeling en instandhouding; financieel rendement (eventueel te splitsen in direct rendement en indirect rendement) = exploitatie (bedrijfswaarde). 2.4. Huisvestingssatisfactie basisenquêtes met betrekking tot huisvestingssatisfactie en dienstverlening, zoals evaluatie uitvoering groot onderhoud. 439 VASTGOEDMANAGEMENT 2.5. Kwaliteitsbeleid / Programma van Eisen voor (her )ontwikkeling en instandhouding kwaliteitsbeleid (TREF: Technisch, Ruimtelijk, Esthetisch en Functioneel) gebruikstechnische goedkoop kantoor huren arnhem aspecten (waardemanagementmodel); – technische aspecten op het niveau van gebreken (ConditieMeting), kennisbestanden van bouwdelen, materialen, gebreken en conditiemetingmatrix; – regelgevingen: wet en regelgeving.

Onderzoek door de auteurs

Onderzoek door de auteurs heeft ook aan het licht gebracht dat bij de vijftien grootste bedrijven in Nederland gebouwen in eigen gebruik circa 20% van de totale activa uitmaken en 35% van de operationele kosten. Investeringen in eigen gebouwen kennen een relatief laag rendement. Bij ABN AMRO is het rendement op investeringen in bancaire activiteiten 13,9%, maar op onroerend goed slechts 7 tot 8% (red. dit betekent dat op elke euro die ABN AMRO in bedrijfsvastgoed goedkoop kantoor huren almere investeert men in economische termen 6 à 7 eurocent ‘verlies’ lijdt. Immers, had men de euro in de primaire activiteiten geïnvesteerd dan had men 6 à 7 eurocent meer verkregen). (Bron: recensie H. Brouwer van het onderzoek van Dewulf et al., 2000) Bedrijven gooien hun gebouwen de deur uit Ook Nederlandse bedrijven gooien steeds vaker hun panden de deur uit. Want het geld dat vastzit in kantoren goedkoop kantoor huren nijmegen of winkels brengt vaak minder op dan investeringen in de eigen kernactiviteit. De verkoop van kostbaar vastgoed is goed voor de sommetjes. Supermarktconcern Ahold maakt bijvoorbeeld 20 tot 25% op zijn eigen vermogen. Met vastgoed doe je het heel goed als je tot 10 à 12% komt. Er heeft al heel wat ‘outsourcing’ van vastgoed plaatsgevonden. De transactie bestaat meestal uit een ‘sale and lease back’. Het bedrijf verkoopt het pand en huurt het vervolgens van de nieuwe eigenaar, vaak voor een zo kort mogelijke periode met zo veel mogelijk opties voor verlenging. Een alternatief, ook door Philips gehanteerd, is de verzelfstandiging van het onroerend goed in een eigen business unit. Toch kleven er ook nadelen aan. Tegenover de opbrengsten van verkoop staat goedkoop kantoor huren amsterdam meestal een hogere, marktconforme huur. “We zien bedrijven graag leasen,” zegt analist Schramm, “mits het gebruikelijk is in de sector. Het is gevaarlijk als je de enige bent, want je ‘vaste kosten; de huur, HUISVESTINGSMANAGEMENT 11.6 worden hoger. En in een depressie wordt het dan moeilijker om bezuinigingen door te voeren.” (Bron: NRC Handelsblad, 8 januari 2000) Krumm (2002) onderscheidt – en onderzoekt de invloed van – vier vastgoedstrategieën op de financiële prestaties goedkoop kantoor huren arnhem van de onderneming: 1. de onderneming heeft haar bedrijfsvastgoed in eigendom. Op de balans staat het vastgoed aan de linkerzijde tegen boekwaarde gewaardeerd. Aan de rechterzijde staan de schulden met betrekking tot de financiering van het vastgoed. Op de verlies- en winstrekening staan de afschrijvings-, onderhouds- en rentekosten verbonden aan het vastgoed; 2. de onderneming besluit een deel (25%) van de vastgoedportefeuille te verkopen en met de opbrengst de schulden van de organisatie te verminderen. Aangenomen wordt dat een efficiënter ruimtegebruik een kwart van de huisvesting overtollig maakt. Met de opbrengst uit het vastgoed lost de organisatie een deel van haar schulden af. Dit leidt tot balansverkorting, omdat de boekwaarde van het vastgoed en de schulden afnemen. Op de verlies- en winstrekening dalen de afschrijvings-, onderhouds- en rentekosten; 3. de gehele vastgoedportefeuille wordt verkocht aan een vastgoedbelegger, waarna via sale and lease back de organisatie gebruiker blijft van het vastgoed. Men geeft het eigendom uit handen. De kosten die gepaard gaan met het in eigendom hebben van het vastgoed worden vervangen door leasekosten. Krumm gaat hierbij uit van een huur gelijk aan 10% van de boekwaarde van het vastgoed. De verkoopopbrengst wordt geheel gebruikt voor het aflossen van de schulden van de organisatie; 4. deze variant is gelijk aan de vorige, alleen wordt de opbrengst niet aangewend om schulden af te lossen, maar geïnvesteerd in primaire bedrijfsactiviteiten.

Het huisvestingsmanagement

Vastgoed is dus een bedrijfsmiddel dat strategisch kan worden ingezet. Het kan resulteren in een meerwaarde voor het bedrijf. De vraag is dan hoe die meerwaarde kan worden gerealiseerd. Moet de organisatie het huisvestingsmanagement uitbesteden of moet zij het in eigen beheer houden? Peter Krumm (2002) komt – op basis van onderzoek – tot de conclusie dat het huisvestingsmanagement het beste binnen de organisatie kan worden gehouden. De kern van de activiteiten wordt binnen de organisatie gehouden. Hierbij wordt wel in grote mate goedkoop kantoor huren almere samengewerkt met deskundigen op het gebied van huisvestingsmanagement. Volgens Krumm levert het in eigen beheer houden van het huisvestingsmanagement de volgende voordelen op: 1. er kan worden geprofiteerd van schaalvoordelen (centrale aansturing op concernniveau mogelijk); 2. optimale afstemming op het gebruik (de eigen organisatie kent het primaire proces en de daaruit voortvloeiende eisen goedkoop kantoor huren nijmegen ten aanzien van het vastgoed het beste); 3. kennis van bedrijf en managementprocessen; 4. deskundigheid; 5. risicospreiding; 6. vertrouwelijkheid en beschikbaarheid van informatie; 7. formele en informele netwerken; 8. anticiperen op strategie en innovatie; 9. snelheid van handelen. Een voorwaarde is wel dat de huisvestingsdiensten van hoge kwaliteit zijn en worden uitgevoerd tegen concurrerende prijzen. Schiphol eist besluit over beursgang Meer banen en hogere winst dankzij goedkoop kantoor huren amsterdam herwaardering grond en gebouwen. (. .. ) De opvallende sprong in nettowinst komt door een herwaardering van gebouwen en terreinen. Schiphol schrijft € 38 miljoen bij door Louter boekhoudkundige ingrepen. Nieuwe kantoorcomplexen zijn € 28 miljoen waard, ook al is er nog maar één huurder. ( Bron: Het Financieele Dagblad, 20 februari 2004) 1 1.4 Huisvesting als maatpak In dit hoofdstuk gaan goedkoop kantoor huren arnhem we ook in op de relatie tussen de bedrijfshuisvesting en de organisatievorm van de organisatie. De organisatievorm en de bedrijfshuisvesting moeten de primaire processen van de organisatie optimaal ondersteunen. In dit boek staat de optimale bedrijfshuisvesting centraal. Over beide onderwerpen is een ruime hoeveelheid literatuur verschenen, waarvan wij enkele bronnen hebben verwerkt. Tegelijkertijd is er slechts weinig literatuur over de relatie tussen de optimale bedrijfshuisvesting en de optimale organisatievorm. Een welkome uitzondering vormt een artikel van Mobach en Rogier ( 1 995). Zij gaan specifiek in op de relatie tussen bedrijfshuisvesting en organisatie. Dat hebben zij gedaan door de relatie tussen architectuur en bedrijfskunde te onderzoeken, mooi weergegeven door de ondertitel van hun artikel:

Stress op het werk

Stress op het werk Om stress te verminderen is het belangrijk inzicht te hebben in de oorzaken. Stress ontstaat als uw draagkracht en draaglast uit balans raken. Draaglast is hetgeen u op ‘uw bordje heeft liggen; uw draagkracht bepaalt hoeveel u aankunt. Bij stress is uw draaglast groter dan uw draagkracht. Werk levert vaak veel draaglast op. Een veelgebruikte indeling van werkgerelateerde ‘stressoren’ zijn de 4 A’s: 1. arbeidsinhoud (inhoud van uw werk, uitdagingen, afwisseling, enz.); 2. arbeidsomstandigheden (hoe ziet uw werkplek eruit?); 3. arbeidsverhoudingen (relaties met collega’s, patiënten, enz.); 4. arbeidsvoorwaarden (inkomensniveau, -zekerheid, werk- en rusttijden, enz.). (Bron: ICASPECTEN, jaargang 5, nummer 3) Alarmbrief over Haags Spuicomplex – Miljoenen euro’s nodig Het Residentie Orkest goedkoop kantoor huren almere en het Nederlands Danstheater zijn bereid het eigendom van hun zalencomplex aan het Haagse Spui over te dragen aan de gemeente Den Haag. In ruil daarvoor moet de gemeente achterstallig onderhoud uitvoeren en plannen ontwikkelen voor renovatie en uitbreiding. De kunstinstellingen willen goedkoop kantoor huren nijmegen dat er een betere toekomst voor hun huisvesting wordt geregeld in het nieuwe collegeakkoord waarover nu wordt onderhandeld. Als er op korte termijn niets wordt gedaan, dreigen voor het Residentie Orkest en het Nederlands Danstheater grote huisvestingsproblemen. ( Bron: NRC Handelsblad, 24 maart 2002) Uitgeput en afgeleefd Lesgeven in omgebouwde toiletten, in door de brandweer afgekeurde gebouwen, leerlingen weigeren wegens ruimtegebrek. Schoolgebouwen in Nederland verkeren in een deplorabele staat en de extra miljoenen die het kabinet vorige week toezegde zijn volstrekt onvoldoende om het achterstallige onderhoud weg te werken. De ‘gemeenschapsruimte’ in het hart van de Tilburgse basisschool De Sleutel is goedkoop kantoor huren amsterdam wat je noemt multifunctioneel. Een groepje docenten zit aan rommelig aaneengeschoven tafels te lunchen, terwijl op de achtergrond twee leden van het niet-onderwijzend personeel aan het klussen zijn. Tussen de broodkruimels krijgen kinderen straks handenarbeid. Komen er in de tussentijd ouders goedkoop kantoor huren arnhem op bezoek of moet de schoolarts een kind onderzoeken, dan wordt er in snel tempo privacy gecreëerd met behulp van de kamerschermen die altijd langs de kant klaarstaan. Wie niet weet dat hij zich in een school bevindt waant zich in een uitgeleefd en overbevolkt buurthuis. Van Mansom: “We heb- HU ISVESTINGSMANAGEM ENT 1 1 .1 ben geld gekregen voor extra leerkrachten. Maar waar moet ik die kinderen en die docenten huisvesten?” ( Bron: Binnenlands Bestuur, 19 april 2002)