De macht van het geschreven woord

Gerelateerde afbeelding

De macht van het geschreven woord bereikte zijn hoogtepunt met het verschijnen van heilige boeken. Priesters en klerken in antieke beschavingen gingen documenten steeds meer zien als handleidingen voor de werkelijkheid. In eerste instantie verhaalden de teksten over de realiteit van belastingen, akkers en graanschuren. Maar naarmate de bureaucratie machtiger werd, kregen de teksten meer gezag. Priesters maakten niet alleen lijsten van de eigendommen van de god, maar ook van diens daden, geboden en geheimen. De geschriften die daaruit ontstonden pretendeerden de werkelijkheid in haar geheel weer te geven en het werd voor generaties geleerden vaste prik om de antwoorden op van alles en nog wat op te zoeken in de Bijbel, de Koran of de Veda’s. Als een willekeurig heilig boek de werkelijkheid onjuist weergaf, zouden de aanhangers van het bijbehorende geloof dat in theorie vroeg of laat wel ontdekken, waardoor het gezag van de tekst ondermijnd zou worden. Abraham Lincoln zei dat je niet de hele tijd iedereen om de tuin kunt leiden. Maar dat zag hij toch kantoor huren almere iets te positief. In de praktijk hangt de macht van menselijke samenwerkingsverbanden af van een subtiele balans tussen waarheid en fictie. Als je de werkelijkheid te erg vervormt, boet je aan kracht in en kun je niet concurreren met rivalen die het helderder zien. Aan de andere kant kun je grote mensenmassa’s niet in effectieve banen leiden zonder in elk geval een paar fictieve verhalen te gebruiken. Als je je bij de onversneden waarheid houdt, zonder daar een beetje fictie doorheen te mengen, zullen maar weinig mensen doen wat je zegt. Als je een moderne wetenschapper met een teletijdmachine naar het oude Egypte zou sturen, zou die nooit de macht kunnen grijpen door de verzinsels van de plaatselijke priesters te ontmaskeren en de boeren van alles te leren over de evolutietheorie, de relativiteitstheorie en de kwantumfysica. Deze wetenschapper zou natuurlijk wel zijn kennis kunnen gebruiken om een paar geweren en kantoor huren amsterdam kanonnen te produceren, waarmee hij een enorm voordeel zou krijgen op de farao en de krokodillengod Sobek. Maar daarvoor moet eerst ijzererts gedolven worden, moeten er smeltovens komen en zal er buskruit vervaardigd moeten worden, en daarvoor zou onze wetenschapper heel wat hardwerkende boeren nodig hebben. Denk je echt dat hij die zou kunnen inspireren met de boodschap dat energie gedeeld door massa gelijkstaat aan de snelheid van het licht in het kwadraat? Als je dat denkt, ga dan voor de grap eens naar het huidige Afghanistan of Syrië en doe je best.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>