De illusies van vaardigheid en validiteit

Waardoor worden de illusies van vaardigheid en validiteit ondersteund? Cognitieve illusies kunnen hardnekkiger zijn dan visuele illusies. Wat je te weten komt over de Müller-Lyer-illusie brengt geen verandering in de manier waarop je de lijnen ziet, maar verandert je gedrag. Je weet nu dat je je kantoor huren almere indruk van de lengte van lijnen met vinnen niet kunt vertrouwen, en je weet ook dat je bij de standaardpresentatie van Müller-Lyer niet kunt vertrouwen op wat je ziet. Wanneer je een vraag krijgt over de lengte van de lijnen, beantwoord je die op grond van wat je weet over de illusie en niet op grond van wat je nog steeds blijft zien. Toen mijn collega’s en ik er daarentegen in het leger achter kwamen dat onze tests over leiderschap weinig valide waren, accepteerden we dit feit wel met ons verstand, maar had dit geen invloed op onze gevoelens of onze handelingen. De reactie waarvan we getuige waren in de financiële firma, ging zelfs nog verder.
Ik ben ervan overtuigd dat de boodschap die Thaler en ik aan de directieleden van het bedrijf en de kantoor huren nijmegen portefeuillebeheerders overbrachten, onmiddellijk werd weggestopt in een donkere hoek van het geheugen waar zij geen kwaad kon doen. Waarom houden beleggers, zowel amateurs als professionals, zo hardnekkig vast aan de overtuiging dat zij het beter weten dan de markt, in tegenspraak met een economische theorie die de meesten van hen accepteren, en in tegenspraak met wat ze zouden kunnen leren van een nuchtere evaluatie van hun persoonlijke ervaring? Veel van de thema’s van eerdere hoofdstukken komen terug in de verklaring van het algemene voorkomen en de hardnekkigheid van een illusie van vaardigheid in de financiële wereld. De sterkst werkzame psychologische oorzaak van de illusie is ongetwijfeld dat de mensen die beleggingsadviezen geven daarbij vaardigheden van een hoog niveau uitoefenen. Ze consulteren economische gegevens en voorspellingen, inspecteren winst-en-verliesrekeningen en balansen, evalueren de kwaliteit van topmanagement en beoordelen de concurrentieposities. Dit is allemaal serieus werk dat uitvoerige training vereist, en de mensen die dit werk kantoor huren amsterdam doen, hebben de directe (en geldige) ervaring dat ze deze vaardigheden ook toepassen. Helaas is de vaardigheid om de zakelijke vooruitzichten van een bedrijf te evalueren niet voldoende voor succes in de aandelenhandel, waarbij het in hoofdzaak gaat om de vraag of de bedrijfsinformatie niet al in de prijs van het aandeel is opgenomen. Kennelijk beschikken handelaren niet over de vaardigheid om deze cruciale vraag te beantwoorden, maar lijken zij zich niet bewust te zijn van hun onwetendheid. Net zoals ik uit eigen ervaring heb kunnen vaststellen bij het observeren van kantoor huren arnhem cadetten op de hindernisbaan, is het subjectieve vertrouwen van handelaren een gevoel, geen beoordeling. Ons begrip van cognitief gemak en associatieve samenhang plaatst subjectief vertrouwen stevig in Systeem I.

Bekwaamheid

Het feit dat veel van de opvallende dingen die wél gebeurd zijn keuzen met zich meebrengen, brengt ons nog verder in verleiding om de rol van bekwaamheid te overschatten en de rol die kantoor huren almere geluk bij de uitkomst speelt te onderschatten. Omdat elke kritieke beslissing goed uitpakte, wekt deze geschiedenis de indruk van een bijna feilloze vooruitziende blik -hoewel elk van de succesvolle stappen door domme pech had kunnen mislukken. Het halo-effect voegt daar de laatste penseelstreken aan toe door aan de helden van het verhaal een aura van onoverwinnelijkheid te kantoor huren nijmegen verlenen.
19. De illusie van begrip 209
Net als wanneer we toekijken hoe een bedreven kajakker het ene na het andere onheil afwendt terwijl hij over een stroomversnelling naar beneden schiet, is het verhaal van Google fascinerend vanwege het voortdurende risico van een rampspoed. Maar er is een leerzaam verschil tussen de twee gevallen. De bedreven kajakker is al honderden malen langs zo’n stroomversnelling afgedaald. Hij heeft geleerd het woelige water vóór hem te lezen en tijdig op hindernissen in te spelen. Hij heeft geleerd zijn houding subtiel aan te passen om overeind te blijven. Jonge kantoor huren amsterdam mensen hebben minder kansen om te leren hoe ze een megabedrijf moeten opzetten, en minder kansen om blinde klippen te omzeilen, zoals een briljante innovatie door een concurrerende firma. Natuurlijk zit er een heleboel bedrevenheid in het verhaal van Google, maar het toeval heeft in het feitelijke verloop een belangrijker rol gespeeld dan in het verhaal. En hoe sterker de rol van het toeval, hoe minder er te leren valt. Wat hier werkzaam is, is de krachtige regel van WYSIATI. Je kunt het niet helpen dat je met de beperkte informatie waarover je beschikt, omgaat alsof dat alles is wat je zou kunnen weten. Je bouwt het best mogelijke verhaal op uit de beschikbare informatie en als het een goed verhaal is, geloof je erin. Tegen alle verwachtingen in is het gemakkelijker kantoor huren arnhem een samenhangend verhaal op te bouwen als je weinig weet; als er minder stukjes zijn die in de legpuzzel passen. Onze troostrijke overtuiging dat we de wereld kunnen begrijpen, berust op een zekere grondslag: ons bijna onbeperkte vermogen om onze onwetendheid te negeren.

Talent en geluk

Enkele jaren geleden vroeg John Brockman, redacteur van het onlinetijdschrift Edge, aan enkele wetenschappers om hun ‘favoriete formule’ te noemen. Dit waren die van mij:
Succes = Talent + Geluk Veel succes = Iets meer talent + Veel geluk
Het niet al te verrassende idee dat geluk kantoor huren almere bijdraagt aan succes heeft opvallende consequenties als we het toepassen op de eerste twee dagen van een prestigieus golftoernooi. Om de zaken eenvoudig te houden mogen we aannemen dat de gemiddelde score onder de deelnemers op beide dagen
186 Deel Il – Heuristieken en biases
par 72 is. We richten ons op een speler die op de eerste dag zeer goed presteerde, met een score van 66 slagen. Wat kunnen we hieruit opmaken? Een directe conclusie kan luiden dat deze golfer over meer talent beschikt kantoor huren nijmegen dan de gemiddelde deelnemer aan het toernooi. De succesformule impliceert dat een andere conclusie even valide is: de golfer die op de eerste dag zo goed presteerde, had die dag waarschijnlijk bovengemiddeld veel geluk. Als we accepteren dat zowel talent als geluk bijdraagt aan succes, is de conclusie dat de succesvolle golfer geluk had even gerechtvaardigd als de conclusie dat hij kantoor huren amsterdam getalenteerd is. Volgens hetzelfde stramien, als we een speler nemen die op de eerste dag 5 boven par heeft geslagen, kunnen we concluderen dat hij een slechte golfer is of gewoon pech heeft gehad. Uiteraard kunnen we van beide conclusies niet zeker zijn. Het is zeker mogelijk dat de speler die 77 sloeg, veel talent heeft, maar gewoon zijn dag niet had. Ze zijn weliswaar onzeker, maar de volgende conclusies over de eerste speeldag zijn beide kantoor huren arnhem plausibel en zullen vaker waar dan onwaar zijn.
Bovengemiddelde score op dag 1 = Bovengemiddeld talent + Geluk op dag 1
Lager dan gemiddelde score op dag 1 = Minder dan gemiddeld talent + Pech op dag 1

Welk alternatief is waarschijnlijker?

Er waren ongeveer tien vragenlijsten ingeleverd toen ik ze even snel bekeek. Toen ik merkte dat alle respondenten ‘feministische bankbediende’ waarschijnlijker achtten dan ‘bankbediende’, was ik zo flexplek huren almere verbaasd dat
ik me nog steeds de grijze kleur van het metalen bureaublad voor de geest kan halen, evenals de plek waar iedereen in de kamer stond. Ik riep Amos bij me en vertelde hem enthousiast over wat we hadden ontdekt: we hadden logica een directe strijd laten aangaan met representativiteit, en representativiteit had gewonnen! In de taal van dit boek hadden we het falen van Systeem 2 meegemaakt: de deelnemers aan het experiment hadden alle kans gekregen de relevantie van de logica te onderkennen, aangezien beide items in de lijst waren opgenomen. Toen we het experiment uitbreidden, ontdekten we dat 89 procent van de studenten in de flexplek huren nijmegen steekproef een onwaarschijnlijke rangschikking produceerde. We waren ervan overtuigd dat statistisch onderlegde studenten het beter zouden doen en dus legden we de vragenlijst voor aan postdocstudenten besluitvormingswetenschappen van de Stanford Graduate School of Business, studenten die flexplek huren amsterdam meerdere vakken in geavanceerde kansberekening, statistiek en besluitvorming hadden gevolgd. Wederom werden we verrast: 85 procent van de respondenten dacht dat Linda eerder een feministische bankbediende was dan een gewone bankbediende. In wat we later beschreven als ‘steeds wanhopigere’ pogingen om de fout te elimineren, introduceerden we grote groepen respondenten aan Linda en flexplek huren arnhem legden hun de volgende eenvoudige vraag voor:
Welk alternatief is waarschijnlijker? Linda is een bankbediende. Linda is een bankbediende die actief is in de vrouwenbeweging.

De conclusie

De conclusie luidt dat het gemak waarmee men zich voorbeelden voor de geest kan halen een heuristiek van Systeem 1 is, die vervangen wordt door een focus op inhoud wanneer Systeem 2 een grotere rol gaat spelen. Alles lijkt erop te wijzen dat mensen die zichzelf door Systeem 1 laten leiden, flexplek huren almere ontvankelijker zijn voor beschikbaarheidsbiases dan mensen die alerter zijn. Hieronder vindt u enkele omstandigheden waarin mensen zich laten ‘meedrijven’ en eerder beïnvloed worden door het gemak waarmee ze voorbeelden voor de geest halen dan door de daadwerkelijke inhoud: • wanneer men tegelijkertijd een andere inspannende taak moet uitvoeren;? • wanneer men in een goede flexplek huren nijmegen stemming is, omdat men zojuist aan iets vrolijks heeft gedacht;s • wanneer men van nature positief is ingesteld;9
• wanneer men enige basiskennis van de taak heeft, maar geen expert is;IO • wanneer men zich over het algemeen door intuïtie laat leiden;II • wanneer men alles onder controle heeft of de indruk heeft alles onder controle te hebben.12
Met name dit laatste vind ik intrigerend. De auteurs beginnen hun artikel met een bekend citaat: ‘Ik hou me niet zo bezig met wat de rest van de wereld denkt dat ik moet doen. Ik laat me liever leiden door mijn intuïtie.’ (George W. Bush, november 2002). Vervolgens tonen ze aan dat vertrouwen flexplek huren amsterdam op intuïtie slechts ten dele een persoonskenmerk is. Alleen al door mensen te herinneren aan een tijd waarin ze de controle hadden, krijgen ze meer vertrouwen in hun eigen intuïtieve gevoelens.
Over beschikbaarheid
‘Omdat er deze maand toevallig twee vliegtuigen zijn neergestort, neemt ze nu liever de trein. Maar eigenlijk is er niets veranderd; ze laat zich leiden door beschikbaarheidsbias.’
‘Hij onderschat het risico van vervuiling binnenshuis omdat er in de media zo weinig over wordt vermeld. Een beschikbaarheidsbias. Hij moet naar de statistieken kijken.’
‘Ze heeft de afgelopen tijd te veel flexplek huren arnhem spionagefilms gezien en ziet nu ineens overal samenzweringen.’
‘De ceo heeft diverse successen op rij geboekt en fa len is niet iets waar ze direct aan zal denken. De beschikbaarheidsbias heeft haar overmatig veel zelfvertrouwen gegeven.’

Een grotere illusie

Het overdreven vertrouwen in kleine steekproeven is slechts één voorbeeld van een grotere illusie – we besteden meer aandacht aan de inhoud van boodschappen dan aan hun betrouwbaarheid en flexplek huren almere blijven zitten met een wereldbeeld dat eenvoudiger en samenhangender is dan door de feiten gerechtvaardigd wordt. Snel conclusies trekken is veiliger in onze verbeelding dan in de echte wereld. • Statistieken lijken te smeken om causale flexplek huren nijmegen verklaringen, maar lenen zich hier niet voor. Veel feiten zijn toe te schrijven aan toeval, waaronder steekproeffouten. Causale verklaringen voor willekeurige gebeurtenissen zijn uiteindelijk altijd fout.
Over de wet van flexplek huren amsterdam kleine getallen
‘De studio heeft inderdaad drie succesvolle films geproduceerd sinds de nieuwe ceo de zaak overnam. Maar we kunnen nog niet zeggen of hij het op zijn heupen heeft gekregen.’
‘Ik accepteer niet dat die nieuwe beurshandelaar een genie is – niet voordat ik een statisticus heb geraadpleegd die gaat flexplek huren arnhem controleren of zijn succesreeks op willekeur berust of niet.’
‘Het aantal observaties is te klein om conclusies te kunnen trekken. Laten we ons niet laten verleiden door de wet van de kleine getallen.’
‘Ik wil de resultaten van het experiment geheimhouden totdat we een voldoende grote steekproef hebben genomen. Anders zal men zeggen dat we een voorbarige conclusie hebben getrokken.’

Letterlijke waarheid

We tellen niet automatisch de lettergrepen van elk woord dat we lezen, maar kunnen dit wel doen, mochten we dit willen. De controle die we over weloverwogen mentale activiteiten hebben, is echter flexplek huren almere verre van volledig; vaak schatten we veel méér in dan wat we willen. Ik noem dit overmatig inschatten het mentale hagelschot. Met een hagelpatroon is het onmogelijk een enkel punt te raken, omdat de hagelkorrels een breed gebied bestrijken. Op soortgelijke wijze lijkt Systeem r er moeite mee te hebben niet méér te doen dan Systeem 2 opdraagt. Dit wordt bevestigd door twee experimenten waarover ik lang geleden las. De deelnemers aan één van deze experimenten moesten naar woordparen luisteren flexplek huren nijmegen en zo snel mogelijk op een knop drukken wanneer ze merkten dat de woorden rijmden.9 In de volgende paren rijmen de woorden:
ROOS-DOOS ROOS-CADEAUS
Voor u zal het verschil duidelijk zijn, omdat u de spelling van de woorden voor u ziet. ROOS en CADEAUS rijmen, hoewel de 0-klank verschillend wordt gespeld. De proefpersonen kregen de woorden alleen te horen, maar werden toch beïnvloed door de spelling. Men merkte het rijmen minder snel op als de spelling van de woorden verschilde. Hoewel ze alleen op klank hoefden flexplek huren amsterdam te letten, vergeleken de deelnemers ook de spelling, en het verschil in deze (irrelevante) dimensie zorgde voor vertraging. De
104 Deel 1 -Twee systemen
intentie om één vraag te beantwoorden riep een andere vraag op, die niet alleen overbodig was, maar ook de uitvoering van de eerste taak belemmerde. In het andere onderzoek moesten proefpersonen naar een reeks van zinnen luisteren en zo snel mogelijk op knop A drukken als de zin een letterlijke waarheid bevatte en op knop B als de zin niet letterlijk was op te vatten. ro Wat zijn de juiste reacties op de volgende zinnen?
Sommige wegen zijn slangen. Sommige banen zijn slangen. Sommige banen zijn gevangenissen.
Alle drie de zinnen bevatten geen letterlijke waarheid. Maar u hebt ongetwijfeld opgemerkt dat de tweede zin in letterlijke zin minder hout snijdt dan de overige twee – de reactietijd van de proefpersonen bevestigde een duidelijk verschil. De reden voor dit verschil is dat de eerste en laatste zin in metaforische zin waar kunnen zijn. Wederom riep de intentie om een inschatting te maken een flexplek huren arnhem andere inschatting op, en wederom kon men het juiste antwoord geven, maar wel met enige verstoring door het irrelevante antwoord. In het volgende hoofdstuk zullen we zien dat de combinatie van het mentale hagelschot met afstemming van intensiteit kan verklaren waarom we intuïtieve inschattingen maken van dingen waar we weinig van weten.

Dubbelzinnig

Wat Ann betreft, stelde u zich waarschijnlijk een vrouw voor die aan geld dacht en richting een gebouw met balies en een grote kluis liep. Toch is deze plausibele interpretatie niet de enige; de zin is dubbelzinnig. Als de zin ervoor had geluid: ‘Ann betrad de huiskamer’, had u zich waarschijnlijk een heel andere flexplek huren almere situatie voorgesteld. Als u aan een huiskamer denkt, zult u ‘bank’ niet direct associëren met geld. Zonder verdere informatie levert Systeem I een aannemelijke context. We weten dat het Systeem I is, omdat u zich niet bewust werd van de keuzemogelijkheden of van andere mogelijke interpretaties. Misschien bent u recentelijk met geld in de weer geweest en loste u de dubbelzinnige zin navenant op. Als er flexplek huren nijmegen onzekerheid heerst, gokt Systeem 1 op een bepaald antwoord, een gok die door eerdere ervaringen wordt bepaald. Dit proces van gokken is zeker geïnformeerd: wanneer er voor een bepaalde interpretatie moet worden gekozen, leggen recente gebeurtenissen en de huidige context het meeste gewicht in de schaal. Als er geen recente gebeurtenissen voorhanden zijn, gaan oudere herinneringen een rol spelen. En een van uw allereerste herinneringen was waarschijnlijk het zingen van het abc; geen enkel kind wordt geleerd a-13-c te zingen. Het belangrijkste aspect van beide voorbeelden is dat er een duidelijke keuze werd gemaakt, zonder dat u dit wist. Slechts één interpretatie kwam in u op en u werd zich niet bewust van de dubbelzinnigheid. Systeem 1 houdt niet bij welke alternatieven werden verworpen of dat er überhaupt alternatieven flexplek huren amsterdam waren. Bewuste twijfel behoort niet tot het takenpakket van Systeem 1: dit vereist het bewaren van niet-gerelateerde interpretaties en dit is iets wat alleen Systeem 2 kan doen. Onzekerheid en twijfel behoren tot het domein van Systeem 2.
Een bias voor geloven en bevestigen De psycholoog Daniel Gilbert, alom bekend als auteur van Stumbling on Happiness, schreef eens een essay met de titel ‘How Mental Systems Believe’. In dit essay ontwikkelde hij een theorie van geloven en falsificeren, gebaseerd op de ideeën van de zeventiende-eeuwse filosoof Baruch Spinoza. Gilbert meende dat het begrijpen van een bewering moet beginnen met een poging om de bewering te geloven: we moeten eerst weten wat de flexplek huren arnhem bewering betekent als ze waar zou zijn. Pas dan kunnen we ervoor kiezen het idee te falsificeren. De eerste poging tot geloven is een automatische reactie van Systeem I en omvat het genereren van de best mogelijke interpretatie van de situatie.

De illusie van waarheid

Figuur 5 impliceert een manier om dit te toetsen: kies een geheel nieuw woord, maak het woord gemakkelijk te lezen en het zal bekender overkomen. Een nieuw woord zal ook bekender overkomen als u onbewust voor het woord wordt geprimed doordat het vóór het experiment enkele milliseconden flexplek huren almere wordt weergegeven of met meer contrast wordt afgedrukt dan andere woorden in de lijst. Dit werkt ook de andere kant op. Stel, u krijgt een lijst met woorden te zien die min of meer onscherp zijn afgedrukt. Sommige zijn zeer onscherp, andere minder, en het is aan u om de woorden te identificeren die duidelijker zijn afgedrukt. Een woord dat u recentelijk nog hebt gezien, komt nu duidelijker over dan onbekende woorden. Zoals figuur 5 duidelijk maakt, zijn de manieren om cognitief gemak op te flexplek huren nijmegen roepen uitwisselbaar; u weet niet precies wat het is dat cognitief gemak of spanning veroorzaakt. Dit is hoe de illusie van bekendheid ontstaat.
De illusie van waarheid ‘New York is een grote stad in de Verenigde Staten.’ ‘De maan draait om de aarde.’ ‘Een kip heeft vier poten.’ In al deze gevallen diepte u een aardige hoeveelheid gerelateerde gegevens op die of de ene of de andere kant op wezen. Direct nadat u de zinnen gelezen had, wist u al dat de eerste twee juist waren en de derde onjuist. Toch zal de zin ‘een kip heeft drie flexplek huren amsterdam poten’ eerder overkomen als onjuist. Uw associatieve brein vertraagde het oordeel over de aanvankelijke zin door te bedenken dat veel dieren vier poten hebben, en misschien zelfs dat supermarkten kippenpootjes verpakken in hoeveelheden van vier. Systeem 2 moest die informatie verwerken, vroeg zich af of de vraag over New York eigenlijk te gemakkelijk was en controleerde misschien de flexplek huren arnhem betekenis van het werkwoord ‘draaien’. Veel vragen over ware feiten hebben dat duidelijke karakter.

Een overgrote meerderheid

Duizenden studenten beantwoordden het raadsel met de knuppel en de bal en de uitkomsten waren opzienbarend. Meer dan 50 procent van de studenten van Harvard, MIT en Princeton gaf het intuïtieve maar incorrecte antwoord.rn In minder prestigieuze universiteiten was het flexplek huren almere percentage dat de eerste ingeving niet probeerde te controleren meer dan 80 procent. Het knuppel-balraadsel brengt ons voor het eerst bij een terugkerend thema in dit boek: dat veel mensen te veel zelfvertrouwen hebben en te veel geloof hechten aan hun intuïtie. Men vindt cognitieve inspanning kennelijk ietwat onplezierig en men zal deze inspanning zo mogelijk proberen te vermijden. Neem nu de volgende logische beredenering – twee stellingen en één conclusie. Probeer zo snel mogelijk flexplek huren nijmegen te bepalen of de beredenering logisch valide is. Volgt de conclusie echt uit de gegeven stellingen?
Alle rozen zijn bloemen. Sommige bloemen verwelken snel. Sommige rozen verwelken dus snel.
Een overgrote meerderheid van de respondenten gaf aan dat dit syllogisme valide was.11 Toch klopt het niet, aangezien het mogelijk is dat er zich geen rozen bevinden tussen de bloemen die snel verwelken. Net als bij het knuppel-balraadsel dient zich direct een plausibel antwoord aan. Dit antwoord in twijfel trekken vergt inspanning. Het idee dat onze eerste ingeving het flexplek huren amsterdam juiste antwoord is, bemoeilijkt het volgen van de logica en de meeste mensen zullen niet de moeite nemen om dóór te denken. Dit experiment schetst een negatief beeld van beredenering in het dagelijks leven. De suggestie is dat als mensen denken dat een bepaalde conclusie waar is, ze ook argumenten die die conclusie ondersteunen valide achten, zelfs als ze niet valide zijn. Als Systeem r een rol speelt, komt de flexplek huren arnhem conclusie eerst en de argumenten pas daarna. Neem nu de volgende vraag en beantwoord hem snel voordat u verder leest:
Hoeveel moorden worden er in één jaar in de staat Michigan gepleegd?